Maar oké, klanten zijn klanten en we kregen toch onze kamer. Na een korte opfrissing in onze hyper-cleane badkamer zorgden we ervoor dat we zonder problemen konden integreren in het hotelrestaurant beneden... dat trouwens bijzonder goed blijkt te zijn.
Na een nachtje slapen waren we klaar om Katowice te verkennen... we waren bijzonder nieuwsgierig want we hadden al heel wat minder positieve dingen gehoord. Iemand vertelde ons reeds dat het het Charleroi was van Polen, een meisje in Krakow keek naar ons met grote ogen toen we haar vertelden dat we naar Katowice gingen als toeristen, en vertelde ons dat we erg voorzichtig moesten zijn omdat ze daar mensen overvallen met messen... enzovoort. Voor ons nog meer een reden om zich af te vragen hoe het er zou zijn... zijnde van Brussel, waarover dezelfde piratenverhalen in vooral Vlaanderen de ronde doen en ver weg van het massa-toerisme waar we de laatste dagen zo mee geconfronteerd waren.
Katowice is de hoofdstad van de Poolse province Silezië en ligt in het stuk Opper-Silezië. Het bevat 3,5 miljoen inwoners verspreid over verschillende stadsdistricten... een redelijk grote agglomeratie dus, maar het centrum is niet zo super groot en gemakkelijk op 1 dag te bevatten. Het heeft een interessante geschiedenis achter de rug, anders dan Krakow of Zakopane, wat vooral te maken heeft met de rijkdommen die zich in de bodem bevinden: ijzer, zink, houtskool, etc.
In de 16 de eeuw werden sommige van die rijkdommen ontdekt, maar pas in de 19de eeuw kwam de mijnbouw echt op gang o.i.v. de industriële revolutie die expertise vanuit Engeland naar hier bracht. De streek stond vol met mijnen en fabrieksgebouwen en het landschap veranderde in die tijd van puur ruraal naar sterk industrieel. Nu is het ook een hele geïndustrialiseerde streek en ze proberen het industrieel erfgoed zo goed mogelijk te restaureren en er een trekpleister voor toerisme voor te maken... wat natuurlijk slechts een deel van de toeristische populatie aantrekt.
Doordat de streek zoveel rijkdom in de bodem bevatte, werd het ook in de geschiedenis een speelbal van verschillende mogendheden. Op een bepaalde tijd waren de Habsburgers hier de baas, toen nog het Oostenrijks-Hongaarse rijk bestond. Maar de Pruisen lagen op de loer en in 1865 kwam Opper-Silezië voor een stuk in handen van de Pruisen, waaronder ook Katowice.Met de 1ste W.O. veranderde er veel... na het verlies van Duitsland moest er beslist worden wat er met de streek zou gebeuren. Zou Opper-Silezië een onderdeel van Polen worden? Zou een deel bij Tsjechoslowakije ingedeeld worden? Of zou het nog aan Duitsland toebedeeld worden? Men richte een referendum in en alhoewel in Opper-Silezië de meeste mensen voor het blijven bij Duitsland stemden, werd het stuk waar Katowice bijhoorde toch aan Polen toebedeeld... Op die manier werd een ontduitsing doorgevoerd in dit stuk van Opper-Silezië, terwijl er toch ook een stuk nog bij Duitsland hoorde.
Tijdens de 2de W.O. werd de streek opnieuw door de Duitsers ingenomen en kreeg men opnieuw het omgekeerde. Nazi-Duitsland voerde een sterke ontpoolsing en verplichtte het Duits als officiële taal. En toen de 2de W.O. gedaan was, veroverde het Rode Leger de stad Katowice, die hem terug aan Polen overdroeg. Waarna de Duitsers genoodzaakt waren hun boeltje pakken en terug naar Duitsland te verhuizen, en waarbij vele Polen uit het oostelijk deel van het land geimporteerd werden om de lege huizen van de Duitsers in te nemen en vanaf dat moment nieuwe burgers van de stad te worden.
Opnieuw werd alle Duits geweerd uit het openbare leven, en kwam het Pools weer in zwang, onder communistisch bewind.
Als je de geschiedenis bekijkt, dan hebben ze hier wel enkele taalstrijden uitgevochten,... telkens tussen Duits en Pools.
Dit alles leerden we door 2 musea te bezoeken in de stad. Eentje dat "het Museum van de Geschiedenis" wordt genoemd, waar we bijna de slappe lach kregen omdat we de enige bezoekers waren en een hele vriendelijke, maar toch ook ietwat bizarre man ons een volledig persoonlijke rondleiding gegeven heeft gedurende 1,5 h in 'aanvaardbaar' Engels. We leerden er de geschiedenis van de stad van de middeleeuwen tot en met de industriële revolutie van de 19de eeuw, waarin Katowice officieel als 'stad' werd erkend.
Het tweede museum was van een heel ander kaliber: erg modern en nieuw, gelegen op een oude mijnsite op wandelafstand van het centrum van de stad, "het Silezisch Museum". Daar was een bijzonder overzichtelijke vaste tentoonstelling over de geschiedenis van de streek van voor de industriële revolutie tot en met de val van het communistisch regime in de jaren '80. Bizar genoeg waren we ook hier quasi alleen, gelukkig was alles ook in het Engels vertaald en konden we onze plan trekken. We hebben er in 't totaal 3 uur over gedaan om de hele geschiedenisles te doorgronden en we waren erg onder de indruk van de kwaliteit van de tentoonstelling. Echt de moeite waard!
En wat hebben we voor en tussen en na de musea gezien in de stad? Wel... in vergelijking met Krakow bvb. zagen we geen chi-chi. Het chicste dat we tegen kwamen, waren de mensen die in de stad conferenties bijwoonden en die daarvoor in nette pakken en lichte mantelpakjes met trekvaliesjes de stad doorkruisten. Er is namelijk een groot 'conference center' in de stad. Daarnaast bevindt zich ook een groot stadium, het Spodek, met plaats voor 11000 man, nu voornamelijk gebruikt voor grote concerten en andere evenementen. Toen wij er waren, was er niets te doen, dus we hebben het kunnen rondcirkelen en fotograferen... best de moeite, want het heeft een behoorlijk futuristisch beeld aangezien het in de vorm van een gigantische U.F.O. gemaakt is, onder communistisch bewind.
Architecturaal vinden wij de stad trouwens best interessant. Het bevat een mix van al dan niet gerenoveerde industriële gebouwen (begin 19de eeuw), mooie statige gebouwen (uit het post-industrieel tijdperk eind 19de-begin 20ste eeuw) en 'lelijke' blokken van gebouwen uit de communistische tijd (appartementen, grote winkels, het Spodek, etc.). Een interessante mix...
Ook bevindt zich de Universiteit van Silezië in de stad, waardoor er heel wat jong volk rond loopt tussen universiteitsgebouwen, verspreid in de stad. 's Middags hebben we zelfs iets kleins gegeten in een soort studentenrestaurant van 1 van de vele universiteitsbibliotheken.Naast de jonge mensen zie je veel gewone mensen en ook wel wat daklozen. Ik zag dat er zich achter ons hotel een soort hoofdkwartier van het Leger des Heils bevond. Misschien daarom dat er in die buurt zoveel armere mensen rondliepen...
En natuurlijk heeft dergelijk stad ook meer interessante muurschilderingen of graffiti's, ideaal om ons fototoestel op te botvieren.
M.a.w. Katowice heeft ons echt kunnen boeien, ondanks de waarschuwingen van enkele mensen voordien! De stad heeft een interessante geschiedenis en bevat een knappe architecturale mix die voor fotoliefhebbers als wij meer inspiratie geeft dan bvb. Krakow (allez, voor mij toch). Oké, het is wat donkerder en grauwer misschien, maar eigenlijk waren we aangenaam verrast en we liepen er echt op ons gemak.
De volgende ochtend, donderdag dus, verlieten we na een stevig ontbijt de stad om slechts enkele km verder een buitenwijk te verkennen die Nikiszowiec heet. Het is in feite 1 van de dorpen of wijken die speciaal voor mijnwerkers werd gebouwd (rond 1910) naast een (nog steeds operatieve) steenkoolmijn. Het is een beetje naar voorbeeld van de mijnwerkersdorpen in Engeland gebouwd, erg geometrisch, met de kerk in het midden van het dorp en volledig in rode baksteen. We hebben er wat rondgelopen en er in het lokale theehuis een koffie gedronken (allez, ik toch).
Al bij al een speciale plek, waar volgens ons meer en meer mensen van middenklasse komen wonen die de stad Katowice wat willen ontvluchten. Maar toen we in de richting van de mijn liepen, viel ons op dat er toch ontzettend veel zwart stof in de lucht hing... dus zoveel gezonder dan de stad zal het wonen daar ook niet zijn.
Na ons bezoek aan het mijnwerkersdorp reden we met de auto richting Gliwice... een andere stad in Opper-Silezië waar een oud radiostation staat met een verhaal. Het radiostation werd in 1935 door de Polen gebouwd en bevat enkele betonnen gebouwen + een hoge zendmast van 111 m hoog die volledig in hout is opgetrokken. Het zou op dit moment de hoogste houten constructie ter wereld zijn.
Toen we eraan kwamen was het middagpauze en konden we niet binnen... vandaar dat we een uurtje met een boekje op onze plaid konden neervleien in het gras. Daarna was ik zo verdiept in mijn boek en aan het genieten van het stralende weer, dat ik geen zin meer had om het (kleine) museum van het radiostation te bezoeken. Maar Xavier was voldoende geïnteresseerd om er alsnog naartoe te gaan.
Het verhaal gaat als volgt... vlak voor de start van de 2de W.O. had Hitler blijkbaar excuses nodig om Polen binnen te vallen. Dus, hij zond enkele Duitsers, vermomd als Polen, om in het radiostation van Gliwice de boodschap te verzenden dat Polen Duitsland was binnen gevallen. Op die manier zouden de Duitsers een goede reden hebben om op hun beurt Polen aan te vallen.Naar verluid is het plan niet volledig gelukt. De 'vermomde' Duitsers zijn wel tot in het radiostation geraakt, maar hun boodschap is niet echt verstuurd geraakt omdat dit radiostation vooral het onderhoud van de zendmast als functie had, en het echte versturen van boodschappen en het maken van radio gebeurde blijkbaar 4 km verderop. Maar dat wisten de Duitsers blijkbaar niet.
Naar het schijnt had Hitler wel meer van dat soort acties gepland, op andere plaatsen, en zijn er toch een aantal van geslaagd. Zodoende hebben ze uiteindelijk toch Polen aangevallen en het snel onder de voet gelopen....Na Xavier's bezoek van het radiostation besloten dan maar door te rijden naar Wroclaw (uitgesproken: Vrodzwav), de huidige culturele hoofdstad van Europa, de volgende halte op onze terugweg naar huis.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten